Editoryal: Basura, dakong suliran

NAGHIMO na karon og dinaliang pamaagi ang lokal nga kagamhanan sa siyudad sa Davao sa di pa hingpit mapuno ang sanitary landfill didto sa Carmen, Tugbok District ning dakbayan.

Nasayran nga niabot na sa "critical stage" ang landfill hinungdan nga nangita na og bag-ong lugar ang kagamhanan aron kabalhinan samtang di pa hingpit sirad-an ang maong basurahan.

Ang 3.5 ektaryang sanitary landfill sa Carmen gibuksan niadtong 2010 ug gilauman nga modugay unta og 15 ka mga katuigan una kini mapuno sa 2020 o 2025.

Apan tungod sa kadaghan sa mga basura nga ginalabay nga moabot og gikan 400 hangtud 500 tonelada matag adlaw, dali ra kaayong napuno ang lugar.

Gani sumala pa nga duna nay nagagawas nga baho nga mga duga gikan sa filtration pond sa landfill nga hinay-hinay nang mikontaminar sa Pangi River base sa reklamo sa mga molupyo duol sa lugar.

Hinuon ang City Environment and Natural Resources Office (Cenro) sa abag sab sa City Engineer's Office milihok na aron nga matubag ang kasamtangang suliran pinaagi sa paghulip gilayon sa submersible pump nga maoy moatiman sa mga duga sa landfill.

Apan giklaro sa buhatan nga temporary lang kini nga solusyon sa problema gumikan kay molahutay na lang og duha ka tuig ang kinabuhi sa basurahan.

Angay lang gyud tuod nga hatagan og dakong pagtagad ang suliran gumikan kay di tiaw kon wa nay sanitary landfill sa Davao.

Kay kana lang daang usa ka adlaw nga di mahakot ang basura, manimaho ug magtipun-og na man kini sa mga kadalanan.

Angay sab nga di saligan lang ang lokal nga kagamhanan sa dakbayan sa pagsulbad sa mga basura. Ang mga barangay sab angay nga moabag sama sa gibuhat niini sa milabay nga mga tuig kon diin duna sab silay ginapakatap nga mga trak aron nga mohakot sa mga basura nga dali rang madugta.

Samtang angayan sab nga pahugtan pa gyud ang segregation niini gikan mismo sa mga kabalayan.

Kay namatikdan karon nga diyutay na lang ang nag-segregate sa basura nga mga molupyo sa dakbayan.

Kita mismong molupyo sa siyudad mangunay sa paghimo niini aron nga makaabag sa LGU sa pagsulbad niining dakong suliran sa basura.