Meditalk: Nagabagting ang dalunggan (3)

(Pasiuna: Kini ang atong apas-sumpay sa suliran nga gipadangat kanato ni Arthur of Lupon mahitungod sa iyang problema sa iyang dalunggan nga nagabagting.)

DEAR Arthur of Lupon,

Sa niagi, ato nga gihisgutan nga ang atuli maoy hinungdan nga mobagting o mabungol ang usa ka tawo. Mao nga panglimpyo pod.

Apan kung grabe na gyud ka daghan ang nibara niini, makigkita ka na sa imong doktor aron makuha kini. Dili na mahimo nga ikaw ikaw ra. Mao nga aron, dili na mosangpot sa ingon nga komplikasyon, panglimpyo maskin kausa sa kada semana sa imong dalunggan. Kay kung modaghan na kini kaayo, adto na gyud ka ana ni dok.

Mga piho nga mga medisina

Ang mga tambal nga ginaresita ug mga mapalit nga walay resita mamahimo nga makapaaghat niining pagbagting sa dalunggan ug gani, makapusog usab sa pagbagting nga imong madungog sa imong dalunggan. Kini nilakip sa mga aspirin, mga pangpaihi, mga tambal nga pangpawala sa sakit sa lawas, susama sa mga nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), mga tambal nga binase sa quinine, mga antibiotic ug mga tambal batok sa depresyon, lakip na ang mga tambal batok sa kanser. Ug kasagaran, kung mas makusog ang dosis, mas magkadako ang imong suliran. Kasagaran, kung imong undangan ang imong tambal, ang imong mga sintomas mangawala. Pakigkita sa imong doktor kung sa imong pagtuo ang imong tambal nga imong ginainom ang angay nga basulon sa imong gibati.

Apan, ayaw intawon pagbuot-buot sa pag-undang sa imong tambal nga dili ka mokonsulta sa imong doctor kay imbis na hinuon maayo ka, tingali unya og mao na hinuon kini ang mobutang kanimo sa peligro.

Inpeksiyon sa dalunggan ug mga bangag nga gagmay sa bukog diha sa imong nawong

Mamahimo nga mabantayan nimo kining pagbagting sa imong dalunggan kung aduna kay sip-on. Mamahimo nga tungod kini sa inpeksiyon sa imong dalunggan o dili kaha diha sa mga inpeksiyon sa gagmay nga bangag sa mga bukog sa imong nawong nga moapekto sa imong pagdungog ug makapausbaw sa presyur diha sa maong mga bangag nga gagmay. Kung kini ang maong hinungdan, dili angay nga molungtad kini og dugay. Kung pananglitan, dili kini mamaayo human sa usa ka semana, nan, pakigkita na sa imong doktor.

Apan tungod kay taas-taas pa man gihapon ang atong pagahisgutan mahitungod niining imong sitwasiyon, tugoti ako nga ato na usab kini nga padayunon og pagtuki sa sunod nga edisyon niining atong patik. Hangtud na usab sa sunod!

Dr. Fritz

*****

(Si Dr. Fritz Legarde Espedilla usa ka aesthetic dermatologist/surgeon ug clinical sexologist. Aduna usab siyay kahibalo ug training sa hypnotherapy ug sa Medical Acupuncture. Usa usab siya ka personalidad sa radyo nga sobra na sa dekada nga nagadagan sa kahanginan ug autor sa iyang libro nga “Healthy is Sexy Secrets ni Dr. Fritz”. Nagatudlo usab siya sa usa ka kolehiyo sa Pharmacy. Alang sa inyong mga sulat-suliran, mamahimo kini ninyong ipadala sa Dear Dr. Fritz, c/o SunStar-Davao Publishing Inc., Ebro-Pelayo Building, Jacinto St., Davao City, (former Department of Foreign Affairs office), across Ateneo de Davao University and beside Holy Child School of Davao, o i-e-mail kini sa dokfritz@yahoo.com. Ang dili magpamantala dili matubag!)