Meditalk: Mga butang nga wa gidahom makadaut sa kasing-kasing (Part 4)

Dr. Fritz Espedilla

(Pasiuna: Kini ang atong apas-sumpay sa suliran nga gipadangat kanato ni Mario of Lanang mahitungod sa iyang pangutana kung aduna bay mga butang nga wala nato pahandoma nga makadaut sa kasingkasing.)

DEAR Mario of Lanang,

Ug karon sa atong pagpadayon, ania pa ang lain nga mga butang nga nangahitabo kanimo o imong ginabuhat nga dili makaayo sa imong kasingkasing.

Paghagok

Kung ang imong kapikas naga-ingon nga kanunay ka nga nagahagok o daw paminawon ka nga nagagukod sa hangin samtang ka natulog, pakigkita gilayon sa imong doktor. Tingali baya og anaa kay seryuso nga kondisyon nga gitawag og apnea. Kini mahitabo kung ang agianan sa imong hangin adunay bara maskin og gamay lamang ug mao ang rason nga mohunong ka sa imong pagginhawa. Ang maong suliran adunay kalambigitan sa alta presyon, dili regular nga pagpitik sa kasingkasing, stroke ug pagpalya sa kasingkasing.

Ang mga tambal makatabang kanimo nga mas moginhawa ka og mas sayon ug makapakubos usab sa imong risgo sa sakit sa kasingkasing.

Hepatitis C

Kung aduna kay inpeksyon sa atay, mas dako ang kahigayunan nga kubos ang nibel sa imong kolesterol ug ubos usab ang imong presyon sa dugo kung ikumpara sa mga tawo nga walay problema sa atay.

Apan, maskin pa man og maayo ang imong atay, aduna ka pa gihapoy mas hataas nga risgo sa sakit sa kasingkasing. Ang mga nagtuon nagtuo nga ang hepatitis C maoy hinungdan sa pagpanghubag sa mga selula ug kaunoran sa lawas, lakip na sa kasingkasing.

Mao nga pakigkita gayud sa imong doktor dayon ug pagkooperar kaniya aron matagaan dayon og igong pagtagad ang mga sintomas unya nga imong pagabation nga adunay kabahin sa sakit sa kasingkasing.

Ang problema, kasagaran magpalangay-langay kay makaya pa. Gahiiii kaayo og ulo. Ayaw paghulat nga wala nay mahimo ang imong mga doktor. Adto dayon. Kay kung maghulat ka pa nga maigo ka sa kilat usa ka moadto, tingali baya og ulahi na ang tanan kay sunog ka na.

Hala, lihok na. Ug ayaw pag-usik og panahon. Kung mahadlok ka sa gasto, duol og mga ospital sa gobyerno. Walay rason nga magpadugay-dugay ka ug imong galmon ang imong gibati.

Apan tungod kay taas-taas pa man gihapon ang atong pagahisgutan mahitungod niining imong sitwasiyon, tugoti ako nga ato na usab kini nga padayunon og pagtuki sa sunod nga edisyon niining atong patik. Hangtud na usab sa sunod!

Dr. Fritz

(Si Dr. Fritz Legarde Espedilla usa ka aesthetic dermatologist/surgeon ug clinical sexologist. Aduna usab siyay kahibalo ug training sa hypnotherapy ug sa Medical Acupuncture. Usa usab siya ka personalidad sa radyo nga sobra na sa dekada nga nagadagan sa kahanginan ug autor sa iyang libro nga “Healthy is Sexy Secrets ni Dr. Fritz.” Nagatudlo usab siya sa usa ka kolehiyo sa Pharmacy. Alang sa inyong mga sulat-suliran, mamahimo kini ninyong ipadala sa Dear Dr. Fritz, c/o SunStar-Davao Publishing Inc., Ebro-Pelayo Building, Jacinto St., Davao City, (former Department of Foreign Affairs office), across Ateneo de Davao University and beside Holy Child School of Davao, o i-e-mail kini sa dokfritz@yahoo.com. Ang dili magpamantala dili matubag!)