Barrita: SC OK sa plea bargaining sa illegal drugs

Eddie O. Barrita

GITUGOTAN sa Supreme Court (SC), sa usa ka en banc decision niadtong Biyernes, Septembre 8, 2017, ang plea bargaining sa mga kaso sa illegal nga drugas. Ang plea bargaining gi-define nga “a process whereby the accused and the prosecution work out a mutually satisfactory disposition of the case subject to court approval” ubos sa Rule 116, Section 2 of the Rules of Court nga nagkanayon:

“Plea of guilty to a lesser offense. -- At arraignment, the accused, with the consent of the offended party and the prosecutor, may be allowed by the trial court to plead guilty to a lesser offense, which is necessarily included in the offense charged. After arraignment but before trial, the accused may still be allowed to plead guilty to said lesser offense after withdrawing his plea of not guilty. No amendment of the complaint or information is necessary.”

Gideklarar sa Korte Suprema nga unconstitutional ang Section 23 sa Republic Act 9165, ang Comprehensive Dangerous Drugs Act, nga nagdili sa plea bargaining sa tanang kaso sa illegal nga drugas, tungod kay nakalapas kini sa rule making authority sa Korte Suprema ubos sa Article VIII, Section 5(5) sa 1987 Constitution.

Mao kini ang unod sa unanimous o nagkahiusang desisyon sa Korte Suprema sa kaso nga Salvador Estipona Jr. v. Hon. Frank E. Lobrigo, Presiding Judge, RTC Legaspi City, Branch 3 and The People of the Philippines (G.R. No. 226679, Sept. 8, 2017).

Sumala pa sa maong desisyon, “WHEREFORE, the petition for certiorari and prohibition is GRANTED. Section 23 of Republic Act No. 9165 is declared unconstitutional for being contrary to the rule-making authority of the Supreme Court under Section 5(5), Article VIII of the 1987 Constitution.”

Ang petisyoner nga si Estipona gipasakaan sa kasong paglapas sa Section 11, RA 9165, tungod sa paghupot og 0.084 ka gramo sa shabu ug nihangyo nga moangkon siyang sad-an sa mas menos nga kaso ubos sa Section 12 (Possession of paraphernalia, instrument, apparatus, and other paraphernalia for dangerous drugs) kansang silot mao ang rehabilitation.

Sa iyang mosyon, si Estipona niingon nga unconstitutional ang Section 23 kay nakalapas kini sa separation of powers tungod kay ang gahom sa pagluwat og mga lagda sa hukmanan eksklusibong gihuptan sa Korte Suprema ubos sa Article VIII, Section 5(5) ug wa kini ihatag o ipahat sa Kongreso.

Gisustenihan si Estipona sa Korte Suprema nga nideklarar nga ang gahom niini sa pagluwat og mga lagda sa pleading, practice ug procedure wa ipahat ngadto sa Kongreso ug nga ang Rule 116, Section 2, Rules of Court, mahitungod sa plea bargaining usa ka rule on procedure. Busa, ang Korte Suprema lang ang makabuot niini.

Kining maong desisyon hayan nga makabenepisyo sa mokabat sa 82,000 ka mga small time drug suspects nga nagtingkagol karon sa bilanggoan, sumala pa sa Public Attorney’s Office, ang naglaban kang Estipona.

(edbarrita@gmail.com)