Todino: Walay labot sa eksina

Junhan B. Todiño

WA BA mo makamatikod nga salikwaot ug bagal usahay ang pag-asikaso sa mga first responder ngadto sa mga biktima sa usa ka insidenti nga nagkinahanglan og dinaliang pagtagad.

Ngano kaha?

Ang mga first responder o kining mga tawo nga gibansay nga unang morespondi panahon sa emergency sama sa bombero, pulis o rescue and emergency personnel, duna silay gisunod nga sistema aron paspas ilang paglihok.

Apan, sagad mahitabo nabalda kining mga first responder tungod sa daghan usisiro ug tambay sa palibot.

Daghang higayon, makita nato mismo sa mga news coverage sa telebisyon ug mga posting sa social media, ang mga insidenti nga gipunsisokan og mga tawo nga walay labot unta sa eksina.

Ang batakang pamaagi mao unta ang pagbutang gilayon og yellow line sa dapit nahitabo ang insidenti. Did-an ang mga tawo pagduol pipila ka metros gikan sa nahitaboan aron luag ang paglihok sa mga imbestigador ug mga first responder.

Natuman usahay kining pag-kordon sa dapit apan lugak gihapon atong awtoridad paghigpit sa pagpasud sa mga tawo.

Tungod niini, inay madali ang pagluwas sa mga biktima nalangay na hinuon gumikan sa daghang mga ususiro ug tambay nga nag-alirong sa dapit.

Usa ka video sa Facebook nagpakita sa nahitabong aksidenti sa duha ka sakyanan. Nibuy-od ang mga patay’ng lawas sa mga pasahero. Dunay mga samaran nga nag-agulo sa kasakit.

Ang gibuhat sa mga tawo mao ang pagpanguha og video imbes motawag og tabang aron maluwas gilayon unta ang mga biktima.

Tungod sa kadaghang mga tawo, naglisod pagsulod ang ambulansiya ug kapolisan.

Dili unta kini maoy talan-awon panahon sa emergency.

Hangtod kanus-a makat-on og disiplina atong mga kaigsuonan. Panahon na tingali nga estriktohon nato ang badlong ining mga ususiro ug tambay.

Kon moadto mo sa ubang nasod, labi na sa Estados Unidos, sulayi og duol sa dapit sa insidenti, di bi iapil ka og priso.

Duna ra bay insidenti diin mibusikad ang balay nga nasunog, unya ang mga usisiro sa duol nanga-igo sa tipaka gikan sa mibuto nga butang.

Kinahanglan pa ba hangoon nato ang publiko nga sundon ang sistema paghawan sa dapit nga dunay insidenti?