Todino: Patas, makiangayon nga hinabang

Junhan B. Todiño

UNSA bay angay sagopon nga paagi aron mas mapalambo ang pag-apod-apod og hinabang alang niadtong nabiktima sa katalagman? Kontento na ba kita sa proseso nga gihimo sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) o dunaY kuwang niini?

Sagad sa nahitabo, human sa kalamidad moabot kining DSWD ug sa ilang mga volunteer aron mohatag og hinabang. Natural lang itunol gyud nila kadtong dinaliang panginahanglan sama sa pagkaon ug kapasilungan.

Ang mga pagkaon giputos sa og usa package ug giapod-apod sa matag pamilya.

Kon gikinahanglan ihiklin, dad-on ang mga biktima sa evacuation center.
Mao ni ang naandan nga sistema.

Niining paagiha, naserbisyohan ba kaha sa makiangayon nga paagi ang tanang biktima?

Nakagusto ko sa pamaagi sa Estados Unidos pinaagi sa ilang Federal Emergency Management Agency (Fema).

Panahon sa katalagman, kon gusto ka og hinabang magparehistro ka sa ilang buhatan. Diha-diha dunay ipakatap nga mga tawo ang Fema aron mohimo og assessment sa danyos ug kadaot nga nahiagoman sa biktima. Labing maayo di nimo tandogon una ang mga gamit nga naguba hangtod moabot ang inspector sa Fema.

Pipila ka adlaw human sa inspection, makadawat dayon ka og tseke. Ang kantidad magdepende kana sa danyos sa imong kabtangan aron makapalit ka og balik sa imong butang nga mawala o nadaot.

Kadtong balay nga totally damaged uban sa ilang kabtangan, siyempre dako pud nga kantidad ilang madawat. Kon gamay ra imong danyos, igo ra pud nga kuwarta ang ihatag aron makapalit ka sa imong kinahanglan. Kon agrabiyado ka sa assessment, pwede nimong iapelar ug ipasabot nimo nganong kuwang ang hinabang.

Dili lang ang Fema maoy motubag sa imong panginahanglan, naa pud ning Red Cross ug ubang pang-ahensiya. Kon kuwang ang evacuation center, ang mga biktima ipapuyo sa mga hotel o sa mga balay parentahan.

Hatagan ka og bayad sa hotel gikan sa tulo ngadto sa siyam ka bulan hangtod nga makatukod ka pagbalik o makakita og permamenting pinuy-anan.
Dinhi sa atua, tanang klase sa biktima mag-linya ug modawat og patas nga hinabang.

Kadtong nagrabehan maglisod gyud tawon pagpabarog balik sa ilang balay kon kuwang ang hinabang. Unya, kon ipamolitika pa sa kadagkoan sa munisipyo o dakbayan, posibli di pa mahatagan ang uban.

Unta bag-ohon sa atong gobiyerno kining pag-apod-apod og hinabang nga patas ug makiangayon segun sa gidak-on sa kadaot ug danyos sa usa ka pamilya.