Todino: Casino na pud

Junhan B. Todiño

MAKABUNGOG ang gipadayag nga pagsupak sa simbahan ug sa eskwelahan niining plano sa Limketkai pag-abli og casino sa dakbayan.

Bag-o lang giduso sa Limketkai ang ilang plano nga casino project sa komitiba sa games and amusement nga gipangulohan ni Konsehal Zaldy Ocon.

Ang komitiba nagpatawag og hearing aron pagsuta sa sentimento sa katawhan.

Karon pa lang, nahibawo ta nga nasayod ang dakbayan sa daotan ug maayong sangpotanan niining casino.

Dili ta magkuwang og impormasiyon bahin sa operasiyon sa casino kay daghang lugar sa kalibutan nagpasiugda niining matang sa sugal.

Gani, dinhi sa atong nasod, dunay mga dakbayan nga miuyon sa casino operation. Unsa may nahitabo sa ekonomiya ug ang peace and order situation niining mga dapit nga dunay casino. Kumusta man ang kahimtang sa mga tawo ug lumolopyo.

Tinuod, madugangan ang kita sa dakbayan pinaagi sa buhis sa casino operation. Daghang modayo unya sa dakbayan – lokal nga residente sa Pilipinas o langyaw aron mosugal sa casino.

Tungod kay ania kining mahilig sa casino, siyempre mogasto usab sila sa gawas. Sa laktod, mokisaw ang ekonomiya sa usa ka dapit kon dunay pagsuyop ug paggasto sa kuwarta.

Sa pikas bahin, sama sa nahitabo sa ubang dapit nga dunay casino, gikaluhaan usab kining sugalan og mga illegal nga kalihukan – naa ning prostitosyion, drogas ug bisan kining pagpahuyot og kuwarta.

Dia ko karon sa Saipan, gamay nga isla sa Pasipiko sa Northern Mariana Islands.

Karong tuiga gitakda nga ablihan ang usa ka higanting hotel nga dunay casino nga gidumala og kapitalisya sa Hong Kong.

Gipaneguro sa gobiyerno nga suportahan sa katawhan ang pag-abli sa casino. Nipahigayon sila og referendum apan gisalikway sa mayoriya.
Apan, determinado ang ubang mga politiko nga molusot gyud ang casino, hinungdan nipasar kini og balaod nga pagtugot sa operasiyon sa casino.

Gibaliwa nila ang resulta sa referendum. Nasuko ang katawhan apan ang uban nahupay kay daghang benepisyo nga gihatag sa casino operator ngadto sa komunidad - gihatagan sila og pangbayad sa kuryenti, gibuhatan og mga park, basketball court, gipakaon ug uban pang libreng serbisyo.

Tinuod, nagsugod na og siaw pag-ayo ang ekonomiya – midaghan ang mga trabahanti ug mga torista. Napugwat ang gagmayng tindahan kay kalit misaka ang ilang kita.

Apan, luyo niining tanan, bisan wala pa magsugod ang casino, daghan nang pamilya nabungkag, daghang damgo natunaw, daghang kinabuhi nakalas tungod sa ilang pagkabuang aning poker - laing matang sa sugal. Unsa pa kaha, kon nia na kining casino.

Hinaut lang ta, paminawon pag-ayo sa City Hall ang tiunay nga sentimento sa katawhan, ug dili sun-on kining gihimo sa mga politiko sa Saipan nga gipug-ok ang balaod aron lang maduso ang pagtukod og casino.