Luczon: Gugma, wa’ ka kuyapi?

Nef Luczon

DILI man nga tsismoso ta, apan dunay higayon nga samtang mipahulay sulod sa usa ka convenience store, duna’y usa ka babae ug lalake nga milingkod sa pikas lamisa nga duol ra pud kanako. Base sa ilang mga pahiyom, mga magtiayon nga bata pa nga naa pa tingali sa 16 hangtod 19 ang ilang pangidaron.

Gipaningkamotan nako nga pasagdan ra sila samtang nagakaon sa pagkaong napalit sa tindahan, apan sa kaduol sa mga lamisa, dili gayud malikayan nga madunggan ang ilang mga gipang istoryahan.

Daghan sila’g nahisgot, gikan sa ilang mga kaila, pag eskwela ug hangtod sa ilang mga kaugalingon. Tunga sa oras ang milabay ug buot na unta nako mobiya sa akong gilingkuran ug mopadayon na sa akong lakaw.

Ug sa wala pako mitindog, kalit lang nga mi hilak ang babae, wala nako mi tan-aw direkta kanila, nadunggan ko na lang ang lalaki nga gapaningkamot sa pag amuma aron dili kaayo saba ang pagdanguyngoy sa iyang pares.

“Gang, ayaw na gud hilak, gang, naa pa lagi ta’y chance,” dili gayud nako ni malimtan nga linya sa laki. May nalang nga nainom ko na ang juice nga akong napalit kay tingali wala, basi’g natuk-an ko o di ba kaha ma sabwag ug mapangka na hinuon nga gapaniid ko nila. Nahimuot na lang ko, wala ta’y mabuhat.

Tama gayud diay ang akong panaghap. Unsa pa, buros ang babae. Gihutan gayud nako na itug-an niya sa laki, bale mga kapin napulo sab ko nga gahulat mabal-an ang panghitabo.

Dili nako matingala, mao kining giingon sa Population on Commission-Northern Mindanao nga sa usa ka oras, duna’y nuwebe ka mga bata ang gipanganak. Base kini sa projection niadtong 2013 ngadto sa 2015, nga dunay kapin 79,000 ka bata ang gipanganak matag tuig.

Dugang niini, nga samtang gadugay, gapabata ang mga mo suway sa lawasnong kalipay, ug kapin 90 porsyento sa mga gi-survey nalambigit sa pakighilawas nga walay proteksyon.

Intawon ang magtiayon padayon sa paghisgot sa ilang kaugmaon, sama sa pagpaila ila sa ilang mga isig ka ginikanan nga sukad wala pa diay nakahibaw sa ilang relasyon.

Ug sa dihang giduolan nako sa guard, nangutana kung naa pa ba ko’y paliton kay naa na sab kustomer nga buot molingkod. Hala ka diha, mag duha ka oras naman diay ko namati sa magtiayon. Late na pud ko sa akong lakaw.

Busa nidali-dali nakog gawas paingon sa akong destinasyon. Naunsa, dili man unta gayud ko tsismoso. Nakahinayak lang gayud og paminaw.

(nefluczon@gmail.com)