Garcia: Being Faithful (Ing Maging Tapat)

“Tumiman Ka kanaku, Kekang alipan;
Turwanan Mu ku sana king paralan ning bye.”

~ Dalit|119:135

“Bumye ka king bye ating panamdam kamasabalan,
e mengari karing e da balu ing kabaldugan na ning bye
dapot mengari karing makibalu.”

~Ding Episyanu|Dangka 5: Sunis 15
(Ephesians Chapter 5: Verse 15)

"Nung e ka maging tapat karing mangalating bage,
e ka mu naman maging tapat karing mangaragul.”

~ Lukas|Dangka 16: Sunis 10a
(Luke|Chapter 16: Verse 10a)

*****

Keng pamiyutus da reng tau at pamakiyutus tamu keng Apung Ginu maulaga, nung e man pekamaulaga ing katapatan. Iti ing misusuglung kekatamu at king Apung Ginu. Nung alang katapatan bala ala mu namang piyabe o pamiyutus. Katapatan ing bala kolang mipapakat karing balang miyuyutus.
Makananu ing maging dake ning katapatan king pamiyabeyabe at pamiyutus tamu? Makananu iti kaulaga king king pamikaluguran at pamikalugud? Nanung malyari nung milabagan iti. Nanung pagasang mipatawaran at makalingwan pa iti?

Ing katapatan likas yang sangkap ning pamiyabe, pamiyutus, at ding pamikaluguran at pamikalugud. E na kaylangan pang pikasundwan da reng adwang miyuyutus, miyabe, mikaluguran o mikalugud ing katapatan. Nung wari keng pamangan, tambing neng sangakap iti anti keng asin o mayumu. Nung alang asin o mayumu ing pamangan—matabang iti at masakit kanan.

Ninung mamangan alang asin o mayumu ing ulam o pamangan da? Atin mekad oneng den mung masakit o salunan. Dapot keraklan at parati, mangaylangan kalat at yumu ing pamangan parati. Makanyan mu naman, ing katapatan mengari yang asin o mayumung e malyaring kulang king pamisamak tamung miparang-tau pati na king pamanyuyu tamu king Apung Ginu o talasuyu king susuywan.

Nanu ing kalaban ning katapatan? Alang aliwa nung e ing pamanyira king tiwala o kasukaban. Misusumangid ating masabal king pamikalugud o pamikaluguran. Sisesen tamu ing tiwala ning balang metung. Manalig tamung ing balang metung tapat ya. Ing balang metung e na daptan ing e ta buri agpang king pikasundwan pati na karing bage e pikasundwan dapot balu ta nang nung masira malyaring makapatlud king pamiyutus tamu.

Likas a sangkap na pin ning pamiyutus ing katapatan. Pakiramdaman mu at balu ta na nung nanu ing buri na o nanu ing e na buri ning kakaluguran o kaluguran tamu. Aliwa iti king batas a makasulat king aklat. Ing katapatan pikabalwang pikasundung e na sukat pang isulat king papil o itabak pa king batu.

E na sukat pang pena-penandit o agyang aldo’ldo paganaka king balang metung ing pamigalang king katapatan misusumangid. Nung apisabi na e na sukat pang ulit-ulitan at agyange na paganaka pa, mengaring tungkulan na iti a sukat tuparan magmula king mumunang aldo ning pamikasundu angga na king kapupusan niti o king tawling inawa ning ninu mang linub king pamikasundu.
Makanyan man, ating kasukaban king pusu tamu king panyatang ning panyubuk; datang ing tuksu o ning lakwas malagu o masanting, o ning maragul a nabang.
Minunang mesibuk ing katapatan inyang inaligwat ne ning ubingan i Eba kapamilatan ning pangakung kalaraman at mesira ing katapatan pauli ning pangamakasarili at kapagnasang maging-pekapayupaya.

*****

Dake Talabaldugan:

1. kambáng¹ – (palagyu) supling o anak a babai. English – daughter. Alimbawa king pamangamit: “Pekakaluguran neng dili ing bungsu nang kambang Abling inya mangalalu lang bina kaya reng mambang na.”

2. kambáng² – (palagyu) bukadkad, bukaka, lubus a pamagbusni. English – the continuing process of the opening of the petels of flowers, from the beginning to the fullness of spread. Alimbawa king pamangamit: “Malagu ya kambang ing tukal kabud magmula na ing pamanaslag ning aldo king munag.”

3. kambáng³ – (palagyu) ding takap ning arung. English – nostrils. Alimbawa king pamangamit: “Mangalutu ya kambang a arung i Elena balang ampatan na ing pamanangis na.”

4. kambíl – (palagyu) bidbid, bidbiran, pidurutan sinulad o pisi. English – spool for twine, string or thread. Alimbawa king pamangamit: “E ya pa man linto ing kambil keng mitagang sinulad yuyugse na na lang Mela reng ginamit pang penayi inya kakamwanan neng ima na.”

5. kambíng – (palagyu) alang yang aliwang lagyu keng Kapampangan. English – goat. Alimbawa king pamangamit: “Lalangut yang lalangut ing maglolo kang Ana inya ya at deng pengari na e de tinggap agyang ala yang patugut mamanikan kaya.

*****

PANUGALING KAPAMPANGAN: Kanitang minuna o kulang mung limang-pulung banwa pa ing milabas, deng sisimba pakagayak lang masalese anting kapiyadyan king pamakisamak king Apung Ginu at karing kaparang-sasalpantaya. Deng kalalakyan paka-makabang takde la pambabo imalan, makapantalun la at paka-sapin o sapatus lang malinis at makintab at manayun la pakasukle bwak nung e la man paka-pumada; deng kababaynan paka-ternu la, pakatapis at paka-talukbung o belu la. Ing saya da anggang sakung alus keng kakaba at e susulud makutab salung pambabo. Keng kilub pisamban alang mipapag-indredus at taimik lang sisimba, tutuki la king pamagdalit at pamangadi. Ala pang manigarilyu kanita keng kilub pisamban. Deng mengumpisal makinabang la at taimtim lang manalangin kayari dang mekinabang. Bayu pa ing pamakinabang e la pa mamangan anggang e la misubwanan pulmas. Ngeni, makapaniglo na ing antita uling kabaligtaran na ing malilyari.

*****

Agkatan da kang mambag o midake nanu mang Kapampangan a kawatasan, sanese, sisti, kasuryan o nanu mang dikil king Kapampangan. Nanu mang kutang o sisti king misulat king Kapisik, malyaring ikutang o malinawan king talasulat. Pakiparala king email address, garciakragi@yahoo.com o iyaus o i-text king +639988948624 o +639423924399. Nung karapatdapat ya’t makayagpang king dalerayang tuntunang Kapisik, masa kang mirinang kapakibatan at milimbag ya sanu man kareng tutuking dangka ning Kapisik. Ipisik me, abe!