Luzano: Martial law... Kaano Ngata’t Pungtona?

Jimmy Luzano

NO ITI agdama a timbangen no kaano ngata nga agpungto ti naideklara a martial law dita Mindanao... kasla nariper pay laeng a masungbatan. Kas kalibeg pay laeng iti danum a kinibor dagiti bimtak a bomba ken narsuod a pasdek ken teppang. Arigna ti kuweba a ditay ammo ti ungtona a no adda man sebbangna, dita’y masiguro no adda grasya wenno disgrasya dita. Ket ala, tapno matulongantayo dagiti kailiantayo a mangamiris kadagiti paspasamak iti agdama panggep iti deklarasyon ti Martial Law ken ti gubat dita Marawi... intay man kiddikiddisen a pirsapirsayen dagiti naglabas ken agdama nga eksena tapno makapagiinnadaltayo:

*****

Mabalin nga iti pannakaisursurat daytoy nga espasyo, nalpasen a nangeddeng ti Korte Suprema iti isyu ti legaledad ti martial law nga indeklara ni Presidente Digong idi Mayo 23, 2017. Sapay koma ta iti dayta a pangeddeng... agkikinnaawatanen dagiti pabor ken kontra. Sapay koma ta no ania dagiti rumbeng nga addang tapno marisuten ti parikut ti gobyerno kadagiti terorista ket inda metten ilatag nga awanen sambenna. Ti ngamin patina, kailian... no adda pagimbagan a mailatag babaen iti agdama nga administrasyon, adda latta dagiti kontrabida. Tagidaksenda latta dagiti plano para iti pagimbagan ti kaaduan ken para masakbayan. Ikamkamatda latta nga ibasnot ti atapda nga adda illegal a mapaspasamak wenno napasamak. Kasla nadalusda unayen nga awanan mulit wenno dungrit, insakuntip pay ti maysa a managbang-es. Basnot ngarud ni Senador Sotto... no kayat kano dagiti kontra-martial law ti tumulong kontra-terrorista... isudan ti mapan idiay Marawi a sumango kadagiti Maute-Isis. Ti turong ti nagasang a kidag ni Senador Sotto ket dagiti kumaskastigo kenni Digong iti isyu ti martial law... isuda koman ti maipasungalngal iti firing line tapno naan-anay a makatulongda iti kampanya ti gobyerno kontra terorismo. He he... ay apo a biag. Adun ti natay a kameng ti AFP, PNP ken sibilyan. Aramid dagiti terorista dayta a panagsaysasay ti dara. Dayta ti nakaikugnalan ti deklarasyon ti Martial law, kunada. No tubngarem daytoy, kasla kankanunongamon dagiti Maute-Isis iti aramidda. Saan ngata a sintonado ti timpla daytoy a kapanunotan? Saludsod: maparmek ngata dagiti kontra-martial law dagiti terorista iti sibubukel a Mindanao kas pangarigan ta makabig nga illegal ti nasao a deklarasyon? Masolbarda ngata ti parikut gapu kadagiti Abu Sayyaf, BIFF, Kidnap-for-ransom groups, ken Maute-Isis? Manon a siglo ken rehime dagiti nagtakem ti limmabas. Adda ditan ti nadagsen a parikut dita Mindanao. Adun ti impakatda a pamkuatan. Ngem saan a nagiing dagiti terorista. Adun dagiti napatpatgedan a turista ken kailiantayo. Dimmakkel ti puwersada. Ita ...iti babaen ni Presidente Duterte... pinasabtanna idan iti natibker a takder: rippuogen ken mapulbos dagita a terorista. Ngem nanangko aya... adu latta ti kumontra. Santa Maria, Santa Escolastica, Sto. Tomas, Santa Irisan, (ay sori, awan sa ti kasta)... kaassiannakami ket isalakannakami iti nakaro a pakaibabainan. Haaa? Apay a pakaibabainan? Sus, maryusep! Saan aya a pakaibabainantayo iti sangalubongan ti mapaspasamak ita dita Marawi? Pilipino kontra Pilipino ti aggugubat. Agkakadaraan ti agpipinnatay. Nakababain, saan aya? No koma ta umang-anges pay laeng daydi lolok... amangan ta ibugtakna: talnakayo man! Pati pabantoyo... gunggonenna payen ti purgatoryo, pwe! Nagasatka lolo ta idi panawenyo, ti laeng ngiwat ni lolak ti agbusbusi... idinto ta ita a panawen, agsisipol dagiti busisero...

*****

Sige, agrelaktayo pay iti isyu ti martial law. Intay busisien dagiti nabusisi nga is-isyu iti kagimongan itay kallabes. Adda rimmuar a damag a nasakupen wenno kontroladon dagiti Maute ti sibubukel a Marawi. Kuna ti AFP, propaganda laeng daytoy dagiti terorista. Beinte porsiyento laeng kano ti pagtigtignayanda iti agdama. Uppat laeng kano a barangay ti eggemda manipud iti 96-a barangays iti sibubukel a Marawi. Gasuten ti napapatay iti benneg ti Maute group idinto ta nasurok iti limapulo met iti benneg ti tropa ti gobyerno. Idi napasamak met ti atake (ti maysa a gunman) iti RWM (Resort World Manila)... adda 38 a natay karaman iti suspect. Ngem ti adatna, idi napag-amadan ti media ni PNP Chief Bato... kinuna a maysa laeng ti natay... ti laeng gunman. Dayta ti nakagisaan ni Heneral Bato iti House inquiry. Nagdaplis pay ti Committee Chairman a nagimbestigar (Tambunting) a di koma rumbeng a mangiparuar iti kasta nga impormasyon ti PNP Chief a kurang pay laeng ti pannakabusisi ken kumpirmasyon iti pasamak. In short, simmablay. Itay manen nabiit, inakusaran ni DOJ Secretary Vitaliano Aguirre ti tallo a mammanday-linteg ken maysa a sigud nga adda iti gabinete ni P-noy a kakutsabada kano dagiti terorista a simrek iti Marawi. Rimmuar a ti naaramat a ladawan ket idi pay 2015 banag a nagkiddawan dagiti maseknan a mammanday linteg iti pannakaimbestiga wenno panagparang ni Aguirre idiay Senado tapno agpalawag malaksid iti public apolohiyana. Dagita ket pirgis laeng dagiti pimmalpak nga eksena iti kallabes. Gapu kadagita a giniddanan pay ti panagsaknap dagiti peke a damag iti social media... rumbeng ti annad, panagamiris ken panang-BUSISI kadagiti damag sakbay a mayalis ti alipuspostayo. Malagipko manen ti pilosopia ni lolok: DIAK PATI, DIAK KITA. Isu a sukainam a naimbag sakanto Tukmaan! Hoyy... Tukak ti kayatmi a sawen saan nga tay Pampanunotenyo a masukainan sakanto ...hoy censored!

*****

Subliantayon ti isyu idiay Marawi. Adu ti naklaat iti damag nga adda pitupulo (70) a kameng ti PNP ti mapukpukaw (missing in action) sipud nangrugi ti giyera-Marawi idi Mayo 23. Daytoy ket kinumpirma ni PNP-Armm Director Police Chief Superintendent Reuben Theodore Sindac nga agtultuloy pay laeng ti pannakasapsapul dagitoy a pulis a dipay nakapag-report kadagiti unitsda. Ti puwersa dagiti pulis ti dakkel a katulongan dagiti soldado kontra kadagiti terorista . Addan kumpirmado a tallo a pulis ti natay, adu dagiti nasugatan, ken adda lima a narescue itay nabiit. Ket gapu iti di ammo a napasamak kadagiti 70-a pulis... agsisimparaten dagiti saludsod ken atap ken dandanagen dagiti umili nangruna dagiti kabagyanda. Kunada: sapay koma ta nabiagda pay. Mabalin nga ar-aramaten ti Maute group dagitoy a pulis kas human shields. Iti likud ti agtultuloy latta a rinnupak ...adda nasalawtayo a saludsod: adda pay la ngata sadiay Marawi dagiti Maute brothers, ASG leader Hapilon ken pasurotda? Awan ngata ti posibilidadna a nakalibasdan ket nangibatida laeng iti sangabassit a lumablaban ita kadagiti soldado? No nakalibasda, ayanda? Saan ngata nga ituloyda ti planoda a mangaramid iti maysa a probinsia para kadagiti Isis idiay Mindanao? Kaawatan ngarud a dipay malpas ti rinnupak. Kaawatan met ngarud nga agtultuloy ti martial law, saan ngata? Ngem agingga ngata iti kaano daytoy a martial law? Ti laeng masakbayan ti makasungbat, kailian. Surotentayo. Adios mi amor, ciao, mabalos!